O

Olimpos

Olimpos

Olympos Antik Kenti, Anadolu’nun güney-batısında yer alan ve Antik kaynaklarda da Likya olarak sözü geçen bölgede bulunmaktadır. Likya, Anadolu'nun tarihsel açıdan oldukça önemli bölgelerinden birisi olarak tanımlanabilir. Bölge Eski Devirlerde "Işık Ülkesi" olarak adlandırılmıştır.

Likya Bölgesi coğrafik konumlanışı nedeniyle yani dağlık bölgeleri olduğu gibi kıyı bölgelerine de sahip olması nedeniyle ve kıyıların çok miktarda korunaklı doğal limanlar içermesi sayesinde M.Ö.2 bin yılın başlarından itibaren korsanlık için önemli bir merkez olmuştur.

Likya Bölgesinde, Korsanlıkla ilgili olduğunu bildiğimiz en erken tarihli topluluk; Doğu Akdeniz'de korsanlık faaliyetleri ile de ünlenen Lukalar’dır. “Luka" kelimesinin daha sonra Grekçe’ye Lykia şekline dönüşerek dahil olduğu sanılmaktadır.

Günümüze ulaşan yazıtlardan, Likyalıların kendilerine özgü bir dilleri olduğu anlaşılır. Bu dil, batı Grek alfabesine benzeyen Likya alfabesi kullanılarak yazılmıştır. Altısı ünlü harf olmak üzere, toplam 29 harften oluşan Lykia Alfabesi, Grek alfabesinde gösterilmeyen bazı seslere de sahiptir.

Uzun bir süre Likya dilinin Grekçe ya da Farsça'nın yakın akrabası olduğu düşünülmüşse de, 1945'te Danimarkalı Dilbilimci Holger Pedersen, Likya dilinin Anadolu dillerine bağlı olduğunu ortaya koyarak bu görüşü çürütmüştür. Bugün birçok dilbilimci Likya dilinin bir batı Luvi lehçesinden ortaya çıktığı görüşünde birleşmişlerdir.

Son yıllarda yapılan arkeolojik ve epigrafik çalışmalar, Likyalıların M.Ö. 2. bin başlarında Kafkaslar üzerinden Anadolu'ya gelen ve Akdeniz Bölgesi'ne yerleşen Indo-Germen kökenli Lukka kavimlerinden olduğunu ortaya çıkarmıştır.

M.Ö.2.yy.'dan itibaren Roma ile Anadolu’daki pek çok şehir arasında çatışmalar yaşanmış ve bu mücadelede Kilikya’daki korsanlar Anadolu’daki kentleri desteklemiştir. M.Ö.100’de Roma senatosu Lex de Provinciis Praetoriis adı verilen bir kanun hazırlayarak korsanlarla başa çıkmaya çalışmıştır. M.Ö.78’de ise, Roma, Kilikya’nın stratejik konumunu algılayarak, Publius Servilius Vatia’yı korsan hareketlerini sona erdirmek için görevlendirmiştir.

M.Ö.77-76 yıllarında Servilius Vatia Likya’da Olympos, Phaselis ve Korykos kentlerini zaptetmiştir. Likya genelinde korsanlarla işbirliğine girilmemesine rağmen, Doğu Likya’da karışıklıklar baş göstermiş ve Phaselis, Korykos, Olympos ile Pamphylia'da pek çok yeri zapteden korsan şefi Zeniketes M.Ö.77/76’da Vatia’nın beyliğine son vermesine kadar bu kentlerde hakimiyetini sürdürmüştür.

Antik dönem yazarı Strabon'un, Artemidoros'tan aktararak anlattığı bilgilere göre Olympos, Likya Birliği’nde üç oy hakkına sahip 6 şehirden biridir ve Birlik’te Likya’nın doğusunu temsil etmiştir. Likya Birliği M.Ö.168/7-M.S.42 yıllarında gümüş ve bronz sikkeler bastırırken benzer faaliyetin Olympos Kenti’nin de yaptığı izlenir. M.Ö.2.yy.'dan, M.Ö.1.yy.'a geçiş döneminde ise, Likya Birliği'nde 3 oy hakkına sahip şehirler sikke basmaya devam ederken, Olympos’un birlik sikkeleri sona ermiştir.

M.Ö.81 yılına tarihlendirilen Lagina Hekate kutsal alanındaki bir yazıtta da birliğe üye kentlerin içinde Olympos yerine Limyra’nın adının geçmesi, bu dönemde kentin Likya Birliğine üye olmadığını göstermektedir. Bu durum, Olympos ve Phaselis’in korsan hakimiyetine girmeleriyle bağlantılı olmalıdır. Olympos M.Ö.130'larda, Phaselis’ten biraz daha önce Likya Birliği'ne girmiş ve yaklaşık M.Ö.100'lerde ayrılmış olmalıdır. Bu durumda Olympos'un Likya Birliği’ne üyeliği yaklaşık 30-40 yıl sürmüş olmalıdır.